Onderzoek

GPS loggerHet Bird Tracking Systeem van de Universiteit van Amsterdam (UvA-BiTS) is een systeem waarmee sinds 2008 onderzoek wordt gedaan naar vogels. Het is ontwikkeld door Edwin Baaij van het Technologie Centrum en Willem Bouten en Judy Shamoun-Baranes van het Instituut voor Biodiversiteit en Ecosysteem Dynamica, allen verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Het UvA-BiTS wordt inmiddels door meer dan 30 onderzoeksinstituten gebruikt voor meer dan 25 verschillende soorten vogels. Met UvA-BiTS is het mogelijk van de vogels elke 3 seconden een positie door te krijgen, waardoor een zeer nauwkeurig beeld van hun leefgebied kan worden verkregen. Ook is het mogelijk vogels te volgen over grote afstanden, bijvoorbeeld tijdens de jaarlijkse trek.

Het systeem bestaat uit GPS-loggers, een basisstation met een antennenetwerk en een Virtual Lab. Tussen al deze onderdelen is dataverkeer mogelijk. De GPS-loggers zijn lichtgewicht (<3% lichaamsgewicht van de vogel) en worden door de vogels gedragen als een rugzakje. Om de zoveel tijd slaan de loggers de GPS-locatie van de vogel op dat moment op. Ze werken op oplaadbare batterijen gevoed door zonnepanelen en bevatten ze verschillende sensoren, zoals een temperatuursensor en een versnellingsmeter. De UvA-BiTS GPS-loggers kunnen gemiddeld tot wel 10.000 datapunten per dag opslaan. Met deze hoge resolutie zijn de UvA-BiTS GPS-loggers uniek. In vergelijkbare systemen waarbij wordt gewerkt met bijvoorbeeld satellietzenders kunnen slechts een tiental datapunten per dag worden opgeslagen, waardoor wel een beeld kan worden verkregen van de verspreiding van de vogel, maar niet van het habitatgebruik en gedrag. Dataverkeer tussen de loggers en het basisstation is mogelijk in twee richtingen: data wordt van de logger gedownload, terwijl een nieuw meetschema geĆ¼pload kan worden terwijl de logger al op de vogel zit. Op dit moment zijn meer dan 500 vogels voorzien van een logger.

De gegevens die naar het basisstation worden gedownload komen uiteindelijk terecht in het datacentrum in Amsterdam. Om bij al deze gegevens te kunnen komen, is het Virtual Lab ontworpen. Volledige datasets kunnen hier ook worden gedownload en vervolgens worden geanalyseerd door onderzoekers. Door deze gegevens te combineren met andere datasets, zoals weergegevens en landgebruikskaarten is het mogelijk te bepalen welke factoren belangrijk zijn in het leven van vogels. Een selectie van deze data wordt gelijk gevisualiseerd met behulp van Google Earth en is voor alle onderzoekers toegankelijk op www.uva-bits.nl.